Natuurbegrazing

Soms zijn de beste landschapsbeheerders geen machines.

Wanneer mensen denken aan het beheer van natuurgebieden, denken zij vaak aan maaimachines, tractoren of bosmaaiers.

Toch wordt op steeds meer plaatsen gekozen voor een andere aanpak: Dieren.

Schapen, geiten en andere grazers worden vandaag in heel Europa ingezet om natuurgebieden, graslanden en bermen op een duurzame manier te beheren. Niet omdat zij machines volledig kunnen vervangen, maar omdat zij een ander soort landschap creëren.

Een landschap met meer variatie. En precies die variatie vormt de basis van biodiversiteit.

Daarom onderzoekt KURBI hoe natuurbegrazing een plaats kan krijgen binnen een lokaal project.

Wat is natuurbegrazing?

Natuurbegrazing betekent dat dieren op een gecontroleerde en verantwoorde manier worden ingezet om vegetatie te beheren.

In tegenstelling tot een maaimachine grazen dieren selectief. Sommige planten worden gegeten. Andere blijven staan.

Hierdoor ontstaan verschillen in vegetatiehoogte, open plekken en schuilplaatsen voor insecten en kleine dieren.

Dat zorgt voor een gevarieerder landschap waarin meer soorten een geschikte leefomgeving vinden.

Waarom kiest KURBI voor natuurbegrazing?

KURBI wil biodiversiteit versterken door zoveel mogelijk gebruik te maken van natuurlijke processen.

Wanneer de omstandigheden geschikt zijn, kan begrazing bijdragen aan meer variatie in de vegetatie; een grotere structuurdiversiteit; betere leefomstandigheden voor insecten; meer voedsel voor vogels; een aantrekkelijker landschap; een ecologisch beheer met minder mechanische ingrepen.

Natuurbegrazing is geen doel op zich. Zij vormt één van de mogelijke instrumenten binnen een bredere visie op biodiversiteitsbeheer.

Welke dieren kunnen worden ingezet?

Samen met landbouwers, dierenhouders en andere partners zal worden onderzocht welke grazers het best aansluiten bij de verschillende locaties.

Afhankelijk van de omstandigheden kan onder meer worden gekozen voor:

Schapen: Uitstekend geschikt voor het beheer van graslanden en bloemrijke vegetaties.

Geiten: Bijzonder nuttig op plaatsen waar ook struiken of houtige opslag moeten worden beheerst.

Alpaca's: Kunnen, afhankelijk van de locatie en de beheerdoelstellingen, een rol spelen binnen extensieve begrazing. Daarnaast dragen zij bij aan de belevingswaarde van het landschap.

Ook andere geschikte grazers kunnen in aanmerking komen wanneer zij beter aansluiten bij de ecologische doelstellingen van een bepaalde locatie.

Dierenwelzijn staat altijd voorop

Binnen KURBI worden dieren nooit ingezet louter als attractie. Hun welzijn vormt steeds het uitgangspunt. Dat betekent onder meer: voldoende voedsel; permanent toegang tot drinkwater; aangepaste schuilmogelijkheden; veilige afrastering; dagelijkse controle; professionele verzorging; veterinaire opvolging wanneer nodig; en respect voor het natuurlijke gedrag van de dieren.

Meer dan natuurbeheer

Natuurbegrazing creëert niet alleen ecologische voordelen. Zij brengt ook opnieuw leven in het landschap. Wandelaars zien grazende dieren. Kinderen blijven even stilstaan. Bezoekers ervaren hoe landbouw en natuur elkaar kunnen versterken. Daardoor wordt biodiversiteit zichtbaar. Niet via informatiepanelen alleen. Maar door levende landschappen.

We zoeken samenwerking met lokale landbouwers

KURBI wil voor de uitvoering van natuurbegrazing zoveel mogelijk samenwerken met landbouwers en dierenhouders uit de regio. Lokale kennis vormt immers een belangrijke meerwaarde. Samen kunnen we zoeken naar locaties waar dieren op een veilige en verantwoorde manier kunnen bijdragen aan natuurbeheer. Op die manier ontstaat niet alleen extra biodiversiteit. Er ontstaan ook nieuwe kansen voor lokale landbouw.

Wat ondersteunt uw onderneming?

Voor € 1.000 exclusief btw per jaar ondersteunt uw onderneming gedurende één jaar een natuurbegrazingsproject (4 grazers) binnen KURBI.

Afhankelijk van de gekozen locatie kan uw bijdrage onder meer worden gebruikt voor: aanleg en onderhoud van veilige afrastering; drinkwatervoorziening; ondersteuning van de betrokken landbouwer of dierenhouder; dagelijkse opvolging van de dieren; terreinbeheer; en onderhoud van de infrastructuur. Uw bijdrage ondersteunt dus niet één bepaald dier.

Zij ondersteunt een duurzaam beheerd natuurbegrazingsproject.

Welke meerwaarde creëert dit project?

Voor de natuur: Meer variatie in vegetatie. Meer schuilplaatsen. Meer biodiversiteit.

Voor landbouwers: Een bijkomende economische activiteit die perfect kan samengaan met klassieke landbouw. Een kans om minder rendabele gronden op een rendabele manier te benutten. Een mogelijkheid om actief mee te werken aan een zichtbaar ESG-project in de eigen gemeente.

Voor bezoekers: Een levend landschap waarin natuurbeheer zichtbaar wordt. Een unieke wandelervaring waarin landbouw en biodiversiteit elkaar ontmoeten.

Voor ondernemingen: Een concreet biodiversiteitsproject dat natuurbeheer, dierenwelzijn en lokale samenwerking combineert. Een geloofwaardige invulling van maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Voor de lokale omgeving: Een aantrekkelijker landschap. Meer biodiversiteit. Meer samenwerking tussen landbouw, ondernemingen en natuur. Een project dat perfect aansluit bij het landelijke karakter van de gemeente.

Wist u dat...

• 🐑 Begrazing wordt vandaag op tal van plaatsen in Vlaanderen ingezet voor natuurbeheer.

• 🌿 Grazers creëren vanzelf een afwisselend landschap met korte en langere vegetatie.

• 🦋 Veel vlinders, wilde bijen en sprinkhanen profiteren van die variatie.

• 🌾 Begrazing kan een waardevolle aanvulling vormen op klassiek maaibeheer.

• 🚜 Machines en grazers sluiten elkaar niet uit, maar kunnen elkaar perfect aanvullen.

Veelgestelde vragen

Staan de dieren permanent op dezelfde locatie?: Niet noodzakelijk. Afhankelijk van de vegetatie, het seizoen en de beheerdoelstellingen kunnen dieren tijdelijk of gedurende langere periodes worden ingezet.

Waarom kiest KURBI nog niet definitief voor één diersoort?: Omdat iedere locatie anders is.De keuze moet worden afgestemd op de vegetatie, de oppervlakte, de natuurdoelstellingen en het dierenwelzijn.

Kan een landbouwer meewerken aan dit project?: Zeker. KURBI wil juist zoveel mogelijk samenwerken met lokale landbouwers en dierenhouders. Wie interesse heeft om mee te werken, kan steeds contact opnemen.

Samen bouwen aan levende landschappen

Eeuwenlang maakten grazende dieren deel uit van het Vlaamse landschap. KURBI wil die traditie niet zomaar kopiëren, maar opnieuw een plaats geven binnen een hedendaagse visie op biodiversiteit. Niet door natuur en landbouw tegenover elkaar te plaatsen. Wel door beide met elkaar te verbinden. Want een landschap waarin natuur, landbouw en ondernemerschap samenwerken, is sterker, veerkrachtiger en aantrekkelijker voor iedereen.

Interesse om dit project mee mogelijk te maken?

Of u nu ondernemer bent die een natuurbegrazingsproject wil ondersteunen, of landbouwer die wil meewerken aan de uitvoering: KURBI gaat graag met u in gesprek.