KURBI Płazów

Inleiding

Een zustergemeenschap waar lokale ideeën nieuwe kansen kunnen worden

KURBI concentreert zijn huidige werking in hoofdzaak op Bierbeek. Toch ligt een belangrijk deel van het verhaal achter KURBI meer dan duizend kilometer verder, in <u>Płazów</u>, een dorp in de gemeente Narol in het zuidoosten van Polen, aan de rand van Roztocze en niet ver van de grens met Oekraïne.

Een van de eerste concrete initiatieven van KURBI was er de aanleg van een bloemenweide. Het project werd bijzonder warm onthaald door lokale inwoners en imkers. Wat begon als een relatief eenvoudige biodiversiteitsmaatregel, bracht vervolgens iets anders op gang. Inwoners begonnen zelf voorstellen te formuleren voor projecten die volgens hen een verschil zouden kunnen maken voor hun dorp.

Voor KURBI is dat minstens even waardevol als de bloemenweide zelf. Lokale ontwikkeling hoeft immers niet te beginnen met een groot masterplan dat van buitenaf wordt opgelegd. Mensen die ergens wonen, weten vaak zelf welke gebouwen dreigen te verdwijnen, welke verhalen verloren gaan, welke plaatsen onvoldoende worden benut en welke mogelijkheden hun omgeving biedt.

KURBI wil daarom niet bepalen wat Płazów nodig heeft. Wij willen luisteren naar ideeën die lokaal ontstaan en vervolgens onderzoeken of zij kunnen worden gerealiseerd wanneer drie elementen samenkomen: een lokaal gedragen projectidee, betrouwbare mensen of organisaties die het ter plaatse kunnen uitvoeren en voldoende financiering om het professioneel en duurzaam te realiseren.

In die betekenis beschouwen wij Płazów als een <u>zustergemeenschap van KURBI-Bierbeek</u>. Daarmee wordt geen formele jumelage tussen de gemeenten bedoeld. Het gaat om een bijzondere band tussen twee landelijke gemeenschappen waarin natuur, landbouw, landschap en lokale identiteit een belangrijke rol spelen en waarin relatief gerichte projecten een zichtbaar verschil kunnen maken.

Een dorp dat ooit een stad was

Wie Płazów vandaag bezoekt, ziet een klein Pools dorp. Wie iets verder kijkt, ontdekt een veel rijker verleden.

Płazów werd in 1614 als stad gesticht volgens het Maagdenburgse recht, krachtens een privilege van koning Sigismund III Vasa. De stichter was Jan Płaza van Mstyczów, onder meer starosta van Lubaczów en Niepołomice. Płazów droeg ook de naam Lubela, naar het water waaraan de nederzetting ontstond. Hoewel het nooit uitgroeide tot een grote stad, ontwikkelde het zich wel als plaatselijk centrum voor ambacht en handel. Nog in 1785 rekenden de Oostenrijkse autoriteiten Płazów tot de kleine steden. De precieze datum waarop de stedelijke status daarna verloren ging, blijkt uit de lokale historische bronnen niet met zekerheid vast te staan. Tot 1954 bleef Płazów wel het centrum van een eigen gemeente.

Dat verleden leeft nog altijd verder in de ruimtelijke structuur. De voormalige markt en het netwerk van smalle straten herinneren aan de stedelijke oorsprong van Płazów. In 2014 vierde de plaats officieel de vierhonderdste verjaardag van haar stichting. Bij die gelegenheid werd de lokale geschiedenis opnieuw onder de aandacht gebracht en verscheen een monografische schets over de geschiedenis van Płazów tussen 1614 en 2014.

Dit is relevant voor de toekomst van het dorp. Płazów hoeft geen nieuwe identiteit uit te vinden. Het beschikt reeds over een eigen verhaal dat opnieuw zichtbaar kan worden gemaakt.

Een bijzondere traditie die nergens anders hetzelfde is

Een van de opvallendste voorbeelden is het <u>drzeworyt płazowski</u>, de traditionele houtblokdruk uit Płazów.

Bij deze techniek wordt een afbeelding in een houten blok uitgesneden, waarna inkt op het overblijvende reliëf wordt aangebracht en de voorstelling op papier wordt afgedrukt. Historisch werden onder meer religieuze afbeeldingen gemaakt die vervolgens op markten, bedevaarten en jaarmarkten werden verkocht.

De officiële toeristische organisatie van Podkarpackie beschrijft de collectie Płazów-houtdrukblokken als de grootste verzameling gegraveerde blokken afkomstig uit één plaats in Polen. Płazów beschikt vandaag opnieuw over een Drzeworytnia, waar deze vrijwel verdwenen ambachtelijke traditie wordt beoefend en aan bezoekers wordt getoond.

Dat is meer dan een toeristische curiositeit. Het bewijst dat in Płazów reeds ervaring bestaat met een principe dat ook centraal staat in verschillende nieuwe projectideeën van KURBI: erfgoed wordt het best beschermd wanneer mensen er opnieuw belangstelling voor krijgen en wanneer het opnieuw een functie krijgt.

Płazów ligt niet geïsoleerd

Ook geografisch hoeft Płazów niet vanuit het niets een bezoekersmarkt te creëren. Het ligt in Roztocze, een bijzonder natuur- en cultuurlandschap dat zich uitstrekt over het Pools-Oekraïense grensgebied. Het gebied wordt gekenmerkt door bossen, landbouwlandschappen, heuvels, beekvalleien, historische dorpen en een opvallend rijk cultureel erfgoed.

In 2019 werd het grensoverschrijdende Roztocze Biosphere Reserve opgenomen in het wereldwijde UNESCO-netwerk van biosfeerreservaten. Het volledige grensoverschrijdende gebied omvat volgens het Roztoczański Nationaal Park ongeveer 371.902 hectare in Polen en Oekraïne. De doelstelling is nadrukkelijk niet alleen natuurbehoud: UNESCO's biosfeerconcept probeert biodiversiteitsbescherming te verbinden met duurzame sociaaleconomische ontwikkeling en met de culturele identiteit van lokale gemeenschappen.

Dat is opmerkelijk relevant voor de ideeën uit Płazów. Het uitgangspunt van de voorgestelde projecten is immers precies dat natuur, erfgoed en economische ontwikkeling elkaar niet hoeven tegen te werken, maar elkaar juist kunnen versterken.

De Poolse overheid presenteert Roztocze bovendien expliciet als een bestemming voor actieve en culturele recreatie. In de regio bevinden zich meer dan honderd gemarkeerde wandel- en fietsroutes en lopen onder meer de Centralny Szlak Rowerowy Roztocza en een gedeelte van de Green Velo-route.

Ook binnen de gemeente Narol (waartoe Płazów thans behoort) bestaat reeds een uitgebreid fietsnetwerk. Interessant voor Płazów is dat één van de zes officiële gemeentelijke fietsroutes, een traject van ongeveer 30 kilometer, rechtstreeks door Płazów loopt.

De gemeente investeert bovendien verder in die toeristische infrastructuur. De officiële ruimtelijke dossiers voor 2025 en 2026 vermelden onder meer een nieuwe singletrack, verschillende voorzieningen voor fietsers, een uitkijktoren, een wandelpromenade langs de Tanew, recreatieve infrastructuur en bijkomende kortetermijnaccommodatie. Dat wijst erop dat de ideeën uit Płazów niet ontstaan in een regio waar toerisme stilstaat, maar in een omgeving waarin momenteel daadwerkelijk verder in recreatie en verblijfstoerisme wordt geïnvesteerd.

Een regio die tegelijk voor demografische uitdagingen staat

Die landschappelijke rijkdom neemt niet weg dat Płazów en de ruimere regio voor problemen staan die vele landelijke delen van Europa kennen.

Jongeren trekken naar grotere steden voor onderwijs en werk. Traditionele economische activiteiten bieden niet altijd voldoende toekomstperspectief. Historische gebouwen verliezen hun oorspronkelijke functie en voorzieningen worden moeilijker in stand te houden wanneer het bevolkingsaantal afneemt.

Dat maakt de uitdaging interessanter dan een eenvoudig verhaal van achteruitgang. Een landelijke gemeenschap bezit immers ook activa die een stad nauwelijks kan reproduceren: ruimte, stilte, landschap, lokale landbouwkennis, historische gebouwen, ambachten, natuur en een herkenbare identiteit.

Ook de Poolse overheid benadrukt vandaag uitdrukkelijk dat plattelandstoerisme en agrotoerisme niet louter aanvullingen op landbouw hoeven te zijn, maar instrumenten kunnen vormen voor ondernemerschap en economische diversificatie op het platteland.

De vraag voor Płazów is daarom niet hoe het dorp meer op een stad kan gaan lijken. De interessantere vraag is: hoe kan Płazów meer economische en maatschappelijke waarde creëren uit precies die eigenschappen die het dorp bijzonder maken?

Vanuit die gedachte zijn vier concrete projectideeën naar voren gekomen:

1. PROJECT PASIEKI

Historische houten woningen redden door ze opnieuw te gebruiken

Het concept vertrekt vanuit een zichtbaar probleem. In landelijke gebieden bevinden zich nog oude houten woningen die deel uitmaken van het traditionele landschap, maar niet noodzakelijk individueel beschermd zijn als monument. Wanneer dergelijke woningen leeg komen te staan en renovatie economisch onaantrekkelijk wordt, dreigt afbraak.

PROJECT PASIEKI stelt een andere benadering voor. Waardevolle vooroorlogse houten woningen zouden worden geïdentificeerd en, wanneer behoud op hun oorspronkelijke locatie niet realistisch blijkt, zorgvuldig worden gedemonteerd en op een geschikte locatie in Płazów opnieuw worden opgebouwd. Daar zouden zij worden gerestaureerd en een tweede leven krijgen als kleinschalige verblijfsaccommodaties voor agrotoerisme.

Het oorspronkelijke concept gaat uit van acht historische woningen. De ambitie gaat echter verder dan acht vakantiehuisjes. PROJECT PASIEKI zou een plaats kunnen worden waar bezoekers tegelijk kennismaken met traditionele architectuur, ecologische landbouw, biodiversiteit, bosbeheer, bijenteelt, streekproducten en lokale ambachten. Het oorspronkelijke projectvoorstel voorziet uitdrukkelijk in de betrokkenheid van landbouwers, imkers, ambachtslieden en mensen met kennis van bosbouw.

Daarmee kan PROJECT PASIEKI zich onderscheiden van een klassiek skansen of openluchtmuseum. Een historisch huis wordt dan niet uitsluitend geconserveerd om ernaar te kijken. Het krijgt opnieuw een economische functie.

Dat is belangrijk omdat een gebouw dat inkomsten genereert ook opnieuw een reden heeft om onderhouden te worden. Erfgoed als economische infrastructuur

PROJECT PASIEKI kan daardoor verschillende effecten tegelijk creëren. Historische architectuur wordt bewaard. Lokale vakmensen kunnen worden ingeschakeld voor restauratie en onderhoud. Bezoekers hebben een reden om in Płazów te overnachten. Landbouwers, imkers en producenten kunnen activiteiten en producten aanbieden. Restaurants, winkels en andere toeristische ondernemingen in de streek kunnen profiteren van bijkomende bezoekers.

De bestaande fietsroutes en de toeristische positionering van Roztocze maken dat concept interessanter. Płazów ligt immers niet op een toeristisch eiland; een verblijf kan worden gecombineerd met fietsen, wandelen, natuur, Narol, de Drzeworytnia en andere attracties in de streek.

Het plan voorziet eveneens in zonnepanelen en batterijopslag. Bij een verdere uitwerking zou die gedachte ruimer moeten worden bekeken. Isolatie, energie-efficiënte verwarming, regenwatergebruik en zorgvuldig afvalwaterbeheer kunnen mee worden onderzocht, telkens met respect voor het karakter van de historische gebouwen.

Zo kan PROJECT PASIEKI uiteindelijk ook een demonstratieproject worden rond een actuele vraag: hoe kunnen historische landelijke gebouwen een tweede leven krijgen zonder hun identiteit te verliezen?

De totale conceptbegroting bedraagt ongeveer €325.000. Het concept heeft wel het voordeel dat het gefaseerd kan worden ontwikkeld. Eén eerste woning kan bijvoorbeeld als pilootproject worden gerestaureerd voordat onmiddellijk acht woningen worden aangepakt.

Dat verlaagt het risico en maakt het mogelijk eerst in de praktijk te testen hoeveel belangstelling bestaat voor het concept.

2. EEN POOLS NATUUR- EN SAFARIPARK

Geen exotische safari, maar een ontmoeting met Pools natuurlijk erfgoed

KURBI zou dat begrip bewust anders invullen dan een traditionele dierentuin met een verzameling exotische soorten. Płazów hoeft Afrika niet te imiteren. Polen beschikt zelf over dieren met een buitengewoon sterk natuur- en erfgoedverhaal. Daarom zou het project in de eerste plaats kunnen worden ontwikkeld rond twee iconische dieren: het <u>konik polski</u>, het karakteristieke Poolse paard, en de <u>żubr</u>, de Europese bizon.

Het resultaat zou een soort Poolse safari kunnen worden: een ruim landschappelijk park waarin bezoekers dieren observeren en tegelijk kennismaken met de geschiedenis van het Poolse landschap, traditionele rassen, biodiversiteit en natuurbescherming.

Het konik polski: een bijzonder Pools ras met een directe band met Roztocze

Het konik polski is een klein, robuust paardenras met doorgaans een muisgrijze vacht, donkere aalstreep en primitieve uiterlijke kenmerken.

De naam konik polski werd in 1925 in de hippologische literatuur geïntroduceerd door professor Tadeusz Vetulani. Historisch werd het ras sterk verbonden met onderzoek naar de verdwenen Europese wilde paarden en met de zogenaamde Biłgoraj-paarden.

Bij de communicatie daarover is enige wetenschappelijke voorzichtigheid aangewezen. Het konik polski wordt traditioneel sterk met de tarpan verbonden, maar het is beter het ras niet zonder nuance als een rechtstreeks ongewijzigde afstammeling van de wilde tarpan te presenteren. Wat wél onbetwistbaar is, is de bijzondere Poolse en regionale betekenis van het ras.

Het nabijgelegen Roztoczański Nationaal Park heeft het konik polski als embleemdier. De beschermingsfokkerij in het park begon in 1982 met vier merries en één hengst. Het aanvankelijke reservaat van 44 hectare werd later uitgebreid tot ongeveer 234 hectare, en in Florianka werd daarnaast een centrum voor stalgebonden conservatiefokkerij opgericht.

Bovendien is het konik polski vandaag officieel opgenomen in het Poolse programma voor het behoud van genetische hulpbronnen van landbouwhuisdieren. In maart 2026 werd het actuele beschermingsprogramma opnieuw formeel vastgesteld door het Poolse Instituut voor Zoötechniek.

Dat maakt het dier bijzonder geschikt voor een educatief project in Płazów.

Het konik polski is tegelijk een aantrekkelijk dier, levend landbouwkundig erfgoed en een voorbeeld van de inspanningen om genetische diversiteit bij traditionele rassen te bewaren.

Een bezoeker ziet dus niet alleen een paard. Hij kan ontdekken waarom oude rassen worden beschermd, waarom genetische diversiteit belangrijk is en hoe robuuste grazers kunnen worden ingezet binnen extensief landschapsbeheer.

De żubr: een van de grootste successen van Europese soortbescherming

De tweede centrale soort zou de żubr, of Europese bizon (Bison bonasus), zijn. Het is het grootste nog levende wilde landzoogdier van Europa en een van de bekendste symbolen van de Poolse natuur.

Zijn geschiedenis is uitzonderlijk. Na de Eerste Wereldoorlog verdween de laatste vrij levende żubr uit Białowieża. Het herstel van de soort moest vervolgens beginnen met een zeer kleine groep dieren die in gevangenschap had overleefd. Vanaf de jaren twintig werd een internationaal herstelprogramma opgebouwd en in 1952 begon opnieuw de introductie van dieren in het wild in Białowieża. Later volgden andere gebieden, waaronder de Bieszczady.

Het resultaat is een van de meest zichtbare Europese voorbeelden van succesvol natuurherstel.

Maar dat succes betekent niet dat de soort geen bescherming meer nodig heeft. De żubr staat in Polen onder strikte soortenbescherming, en de Poolse natuurbeschermingsautoriteiten werken verder aan een nationale langetermijnstrategie voor beheer, gezondheid, genetica, nieuwe populaties, maatschappelijke acceptatie en het beperken van conflicten tussen mens en żubr.

Daarmee kan de żubr in Płazów een bijzonder sterk verhaal vertellen. Vooral: “Kijk wat tientallen jaren volgehouden natuurbescherming kunnen bereiken.”

Van safaripark naar educatief natuurpark

Het verdere onderzoek maakt duidelijk dat KURBI het begrip safaripark voorzichtig moet gebruiken. Wanneer dieren permanent voor publiek worden tentoongesteld, kunnen afhankelijk van de concrete inrichting de Poolse regels voor dierentuinen en beschermde soorten relevant worden. Voor een formele dierentuin is toestemming van de Poolse Generalna Dyrekcja Ochrony Środowiska vereist en gelden verplichtingen rond onder meer wetenschappelijk onderzoek, educatie, ex-situbescherming, huisvesting overeenkomstig de biologische behoeften van dieren en fokdocumentatie. Voor de żubr gelden bovendien afzonderlijke beschermings- en veterinaire vereisten.

Daarom zou het project niet moeten beginnen met de vraag hoeveel dieren kunnen worden aangekocht. De eerste vraag moet zijn: welk juridisch, ecologisch en economisch model is verantwoord?

Misschien leidt dat tot een formeel natuurpark met een educatieve conservatiefunctie. Misschien is samenwerking met een bestaande żubr-organisatie of fokinstelling geschikter. Misschien blijkt een kleinschaliger bezoekers- en educatiecentrum rond enkele zorgvuldig gehouden dieren de beste oplossing.

KURBI wil die uitkomst niet vooraf bepalen. Dierenwelzijn, natuurbehoud en juridische haalbaarheid moeten voorrang krijgen op toeristische aantrekkelijkheid.

Een potentiële bezoekersmagneet voor andere activiteiten

Wanneer het haalbaar blijkt, kan het natuurpark economisch vooral interessant zijn doordat het andere projecten versterkt. Wie naar Płazów komt om een żubr of konik polski te zien, kan ook de Drzeworytnia bezoeken, er overnachten, lokaal eten of een fietstocht maken. Daardoor hoeft de economische waarde van het park niet uitsluitend uit toegangstickets te komen. Het kan een bezoekersmagneet zijn waarvan meerdere lokale activiteiten profiteren.

3. DE HISTORISCHE HERBERG AAN DE MICKIEWICZASTRAAT

Een monument opnieuw een functie geven

Het derde voorstel betreft de historische voormalige <u>karczma</u> aan de Mickiewiczastraat in Płazów.

Dit gebouw verdient bijzondere aandacht omdat de officiële Poolse erfgoeddatabank er opvallend duidelijke informatie over verstrekt.

Het Nationaal Erfgoedinstituut dateert de huidige bouwvorm in de eerste helft van de negentiende eeuw, maar vermeldt dat het gebouw waarschijnlijk een achttiende-eeuwse oorsprong heeft. Ondanks verbouwingen in de jaren vijftig heeft het volgens de erfgoedinventaris zijn oorspronkelijke volume en karakteristieke architecturale vorm behouden. Het instituut omschrijft het gebouw uitdrukkelijk als een materiële getuige van de geschiedenis van de voormalige stad Płazów.

Het was een publiek gebouw in een kleine handelsplaats. Een traditionele karczma was een plaats waar inwoners, reizigers en handelaars elkaar ontmoetten, informatie uitwisselden, aten, dronken en zaken deden.

Daarom ligt er een mooie historische continuïteit in het idee om juist dit gebouw opnieuw een maatschappelijke functie te geven.

De juiste bestemming moet niet van buitenaf worden opgelegd. Een lokale consultatie van inwoners, verenigingen en ondernemers zou daarom een logische eerste projectfase zijn. Dat is bovendien niet vreemd aan de lokale bestuurscultuur: de gemeente Narol organiseert aantoonbaar publieke consultaties, waaronder specifiek consultaties waarbij inwoners van Płazów betrokken zijn.

Misschien kan het een dorpshuis worden. Misschien een combinatie van ontmoetingsruimte, toeristisch informatiepunt, kleine tentoonstellingsruimte, café, lokaal-productenpunt en ruimte voor workshops. Misschien kan de Drzeworytnia er activiteiten organiseren. Misschien kunnen fietsers die door Płazów komen er stoppen. Misschien kunnen lokale verenigingen er vergaderen en kunnen er kleine culturele evenementen plaatsvinden.

Erfgoedfinanciering bestaat werkelijk

Ook financieel is dit project niet noodzakelijk uitsluitend afhankelijk van private sponsoring. Polen beschikt over een nationaal programma Ochrona zabytków voor de instandhouding, restauratie en publieke ontsluiting van geregistreerde monumenten. Voor 2026 bedroeg het totale budget van dat programma uiteindelijk meer dan 200 miljoen PLN. Het programma staat onder bepaalde voorwaarden open voor onder meer eigenaars, lokale overheden, culturele instellingen, stichtingen en andere bezitters van geregistreerde monumenten.

Dat betekent vanzelfsprekend niet dat de herberg van Płazów automatisch subsidie zal ontvangen. Het betekent wel dat een private bijdrage mogelijk als hefboom kan functioneren binnen een bredere financieringsstructuur waarin ook Poolse publieke erfgoedmiddelen worden onderzocht. Dat is precies het soort combinatie dat KURBI voor grotere Płazów-projecten interessant vindt.

Płazów heeft al bewezen dat erfgoed opnieuw kan leven

De Drzeworytnia biedt daarvoor een lokaal voorbeeld. Een bijna verdwenen ambacht werd niet uitsluitend opgeslagen in een archief. Het werd opnieuw beoefend, getoond en toegankelijk gemaakt voor bezoekers. De oude herberg kan vanuit dezelfde filosofie worden benaderd: niet bewaren omdat zij oud is, maar bewaren door opnieuw een reden te creëren waarom mensen haar gebruiken en waarderen.

4. HET PŁAZÓW FESTIVAL

Muziek, kunst en ontmoeting in een grensregio met een moeilijke geschiedenis

Het betreft een cultureel festival waarin Poolse, Oekraïense en Joodse tradities een plaats krijgen.

Het projectvoorstel wil muziek en kunst gebruiken om het erfgoed van gemeenschappen die historisch in deze grensstreek leefden zichtbaar te maken en om ruimte te creëren voor ontmoeting tussen mensen van wie onderlinge relaties diep door de twintigste-eeuwse geschiedenis zijn beschadigd.

Dat uitgangspunt is sterk, maar vraagt grote historische zorgvuldigheid. De streek rond Płazów en Narol was gedurende eeuwen cultureel en religieus divers. Ook de Joodse aanwezigheid in de regio gaat verschillende eeuwen terug. Voor Narol documenteert het door POLIN ondersteunde Virtual Shtetl bijvoorbeeld reeds Joodse instellingen in het begin van de zeventiende eeuw.

De twintigste eeuw vernietigde een groot deel van die samenleving. In 1940 richtte de Duitse bezetter in Płazów een dwangarbeiderskamp voor Joden in als onderdeel van het zogenaamde Plan Otto. Academisch onderzoek identificeert Płazów uitdrukkelijk als een van de locaties van dit kampensysteem, samen met onder meer Bełżec, Cieszanów, Dzików en Lipsko. De gevangenen werden onder bijzonder zware omstandigheden ingezet bij infrastructuurwerken langs de toenmalige Duits-Sovjetdemarcatielijn.

Ook de Pools-Oekraïense verhoudingen in de bredere grensregio werden tijdens en na de Tweede Wereldoorlog door extreem geweld, nationalisme en gedwongen bevolkingsverplaatsingen getekend.

Een toekomstig festival moet die geschiedenis daarom niet vereenvoudigen tot één verhaal van daders en slachtoffers en evenmin suggereren dat een cultureel evenement historische trauma's kan “oplossen”.

De ambitie kan tegelijk bescheidener en sterker zijn: herinneren, erkennen en opnieuw ontmoeten.

Geen historisch tribunaal, maar ook geen vergetelheid

Een Pools-Oekraïens-Joods festival mag geen historisch tribunaal in festivalvorm worden. Maar het mag de moeilijke geschiedenis evenmin wegfilteren omdat die ongemakkelijk is.

Muziek en kunst kunnen doen wat zij vaak beter kunnen dan politiek: een gemeenschappelijke ruimte creëren waarin mensen eerst als mensen naast elkaar staan. Een Poolse volksmelodie, Oekraïens lied, Klezmerconcert, tentoonstelling, streekmaaltijd of verhaal van een familie kan een gesprek openen dat anders misschien nooit plaatsvindt.

Het festival kan daarom concerten combineren met kunst, workshops, lokale gastronomie, historische wandelingen, getuigenissen, activiteiten voor jongeren en momenten van herinnering.

De nadruk hoeft niet op massatoerisme te liggen. Een kleiner maar inhoudelijk geloofwaardig internationaal evenement kan voor Płazów uiteindelijk veel waardevoller zijn.

De grensoverschrijdende gedachte sluit aan bij wat vandaag in de regio gebeurt

Een belangrijk nieuw element uit het onderzoek is dat grensoverschrijdende samenwerking tussen Polen en Oekraïne momenteel actief Europees beleid is. Het project sluit inhoudelijk aan bij een veel bredere Europese beweging rond grensoverschrijdende samenwerking, cultuur, Oekraïne en herstel van vertrouwen tussen gemeenschappen.

Begin klein en bouw geloofwaardigheid op

Een kleine pilooteditie kan verstandig zijn. Eén dag of weekend met enkele zorgvuldig gekozen artiesten, een historische component, lokale gastronomie en één of twee internationale partners kan aantonen of voldoende lokale en externe belangstelling bestaat. Wanneer dat lukt, kan het festival vervolgens organisch groeien.

Waarom Płazów?

Misschien is uiteindelijk juist de schaal van Płazów zijn grootste troef. Een grote onderneming die €25.000 investeert in een miljoenenproject in een grote stad levert een bijdrage, maar die bijdrage verdwijnt gemakkelijk in het geheel.

In een kleine gemeenschap kan hetzelfde bedrag het verschil betekenen tussen een idee dat jarenlang op papier blijft staan en een eerste projectfase die daadwerkelijk wordt uitgevoerd.

Interesse in een van de ideeën uit Płazów?

De vier voorstellen bevinden zich vandaag in verschillende ontwikkelingsstadia. Zij vormen geen aanbod van een financieel product en KURBI garandeert niet dat ieder project zal worden uitgevoerd. Zij vormen een uitnodiging om mogelijkheden te onderzoeken. Ook wie relevante expertise, materialen, diensten of contacten kan aanbieden, nodigen wij graag uit om met ons in gesprek te gaan.

Een bloemenweide was het begin

KURBI begon in Płazów niet met een groot ontwikkelingsplan. Het begon met een bloemenweide. De bloemenweide leidde tot gesprekken. De gesprekken leidden tot ideeën. En de ideeën brachten opnieuw andere mensen rond de tafel.

Misschien is dat uiteindelijk de interessantste les van Płazów.

Lokale ontwikkeling begint niet noodzakelijk met een groot budget. Zij kan beginnen wanneer iemand een eerste zichtbaar initiatief neemt, wanneer inwoners daarop reageren en wanneer vervolgens mensen worden gevonden die bereid zijn kennis, tijd of middelen beschikbaar te stellen voor een volgende stap.

Niet ieder idee zal uiteindelijk worden uitgevoerd. Dat hoeft ook niet. Maar ieder goed lokaal idee verdient de kans om ernstig te worden onderzocht. Dat is de rol die KURBI in Płazów wil opnemen: lokale ideeën verbinden met de mensen, expertise en financiering die nodig zijn om ze werkelijkheid te laten worden.