Ga naar de inhoud

Voor ondernemingen

Van duurzaamheidsambitie naar aantoonbare lokale impact

Europese en nationale regelgeving legt ondernemingen steeds meer verplichtingen op rond duurzaamheid, milieu, rapportering en due diligence. Ook buiten deze wettelijke verplichtingen neemt de vraag naar aantoonbare duurzaamheidsactie toe. KURBI helpt ondernemingen om ambitie om te zetten in concrete lokale biodiversiteitsactie.

Bloemrijke akkerrand met klaprozen en korenbloemen

De vraag vooraf

Is ESG wettelijk verplicht voor ondernemingen?

Er bestaat geen algemene Europese regel die iedere onderneming verplicht om “aan ESG te doen”.

ESG – Environment, Social & Governance – is een verzamelbegrip. De concrete wettelijke verplichtingen zijn verspreid over verschillende Europese, nationale en regionale regelgevingen. Of een onderneming duurzaamheidsinformatie moet verzamelen, rapporteren, due diligence moet uitvoeren of concrete maatregelen moet nemen, hangt onder meer af van:

  • Aantal werknemers
  • Omzet
  • Groepsstructuur
  • Sector
  • Activiteiten
  • Energieverbruik
  • Producten en grondstoffen
  • Vestigingsplaats
  • Positie in de waardeketen

Rapporteren ≠ due diligence ≠ verplicht maatregelen nemen ≠ vrijwillige actie

Snel overzicht

Wie moet wat doen?

CSRD

Wie?

In essentie ondernemingen met > 1.000 werknemers én > €450 miljoen netto-omzet. Voor moedervennootschappen kan ook geconsolideerde rapportering relevant zijn.

Wat?

Rapporteren over relevante duurzaamheidskwesties: de impact van de onderneming op mens en milieu én de invloed van duurzaamheidskwesties op de onderneming.

Rapporteren

CSDDD / CS3D

Wie?

Zeer grote EU-ondernemingen met ≥ 5.000 werknemers én > €1,5 miljard wereldwijde netto-omzet; bepaalde niet-EU-ondernemingen met > €1,5 miljard netto-omzet in de EU. Bijzondere regels voor bepaalde franchise- en licentiestructuren.

Wat?

Risicogebaseerde due diligence inzake daadwerkelijke en potentiële negatieve gevolgen voor mensenrechten en milieu in de activiteiten en activiteitenketen.

Identificeren + voorkomen/beperken + remediëren/beëindigen waar vereist + opvolgen

SFDR

Wie?

Bepaalde financiële marktdeelnemers en financiële adviseurs.

Wat?

Transparantie over duurzaamheidsrisico's en, waar toepasselijk, negatieve duurzaamheidseffecten van investeringsbeslissingen.

ESG integreren + openbaar maken

Energie

Wie?

Ondernemingen op grond van hun energieverbruik, ongeacht of zij CSRD-plichtig zijn.

Wat?

Afhankelijk van het verbruik: energieaudit, energiebeheersysteem, actieplan en in bepaalde gevallen uitvoering van rendabele maatregelen.

Meten + onderzoeken + in bepaalde gevallen handelen

EUDR

Wie?

Ondernemingen die als operator of trader betrokken zijn bij bepaalde relevante producten en grondstoffen.

Wat?

Due diligence en productcompliance rond ontbossing en bosdegradatie.

Due diligence + productcompliance

Natuurherstelverordening

Wie?

Primair de EU-lidstaten.

Wat?

Herstelmaatregelen en nationale herstelplanning. Géén algemene verplichting voor iedere onderneming om een biodiversiteitsproject uit te voeren of te financieren.

Verplichting voor lidstaten

Verdieping

De belangrijkste Europese regels, stap voor stap

ESRS E4

Biodiversiteit kan een ondernemingsthema worden: ESRS E4

Binnen de European Sustainability Reporting Standards bestaat een afzonderlijke milieustandaard: ESRS E4 – Biodiversity and Ecosystems.

Wanneer biodiversiteit en ecosystemen volgens de toepasselijke materialiteitsbeoordeling een materieel duurzaamheidsthema vormen, kan een rapporterende onderneming daarover informatie moeten verstrekken. Dat betekent niet dat iedere CSRD-onderneming automatisch alle E4-informatie moet rapporteren.

Rechtsbron: Gedelegeerde Verordening (EU) 2023/2772 (ESRS, incl. ESRS E4 – Biodiversity and Ecosystems) en toepasselijke wijzigingen

  1. CSRD
  2. Materialiteitsanalyse
  3. Biodiversiteit materieel?
  4. ESRS E4 – Biodiversity & Ecosystems

Ook voor KMO's

“Te klein voor CSRD” betekent niet “geen duurzaamheidsverplichtingen”

De hoge drempels van CSRD en CSDDD betekenen niet dat kleinere ondernemingen nooit wettelijke duurzaamheidsverplichtingen hebben. Andere regelgeving kijkt immers naar bijvoorbeeld energieverbruik, sector, activiteit of producten.

Energieverbruik kan rechtstreeks verplichtingen creëren

Artikel 11 Richtlijn (EU) 2023/1791 (energie-efficiëntie)

> 85 TJ

gemiddeld jaarlijks verbruik over de voorgaande drie jaar → energiebeheersysteem

> 10 TJ

gemiddeld jaarlijks verbruik, zonder energiebeheersysteem → energieaudit + concreet en haalbaar actieplan op basis van de aanbevelingen

Nationale en regionale omzettingsregels bepalen de concrete toepassing verder.

Rechtsbron: Richtlijn (EU) 2023/1791, in het bijzonder artikel 11

In Vlaanderen kan onderzoek leiden tot verplichte uitvoering

KMO ≠ automatisch vrijgesteld

  • Bepaalde grote ondernemingen en KMO's met een finaal energiegebruik tussen 0,05 en 0,1 PJ: energieauditplicht. Rendabele maatregelen met een interne rentevoet van minstens 13% na belastingen moeten in beginsel binnen drie jaar worden uitgevoerd.
  • Bepaalde KMO-vestigingen tussen 0,02 en 0,05 PJ: energiebalans en zogenaamde no-regret-maatregelen.
  • Energie-intensieve vestigingen vanaf 0,1 PJ: bijkomende regels, onder meer rond energieplannen en in bepaalde situaties energiestudies.

Uitzonderingen en bijzondere regimes kunnen bestaan, onder meer in verband met EPC NR en energiebeleidsovereenkomsten.

Rechtsbron: Vlaams Energiedecreet en Energiebesluit van 19 november 2010 (Vlaamse Codex) · VEKA – energiebeleid voor ondernemingen

Sommige verplichtingen hangen af van wat u verkoopt

Verordening (EU) 2023/1115 – EUDR

Relevante producten verbonden aan rundvee, cacao, koffie, palmolie, rubber, soja en hout, en de afgeleide producten uit de verordening. Marktdeelnemers moeten aan wettelijke voorwaarden voldoen vóór zij deze op de markt brengen of uitvoeren, waar toepasselijk:

  • informatie verzamelen
  • risicoanalyse en risicobeperking
  • due diligence en due-diligenceverklaring
  • aantonen dat producten ontbossingsvrij en legaal zijn

Toepasselijkheid hangt af van onder meer rol en omvang van de onderneming; de regels worden gefaseerd toepasselijk.

Rechtsbron: Verordening (EU) 2023/1115, art. 3-13

EU Nature Restoration Regulation · Verordening (EU) 2024/1991

Biodiversiteit wordt steeds belangrijker

Met de Europese Natuurherstelverordening heeft de EU bindende doelstellingen ingevoerd voor het herstel van aangetaste ecosystemen.

20%

Tegen 2030 moeten de herstelmaatregelen van de lidstaten gezamenlijk ten minste 20% van de landgebieden en ten minste 20% van de zeegebieden van de EU bestrijken.

2050

Herstelmaatregelen voor alle ecosystemen die herstel behoeven.

  • Land
  • Water
  • Bossen
  • Landbouw
  • Bestuivers
  • Stedelijke natuur

Moet mijn onderneming hierdoor in biodiversiteit investeren?

Niet rechtstreeks.

De centrale verplichtingen uit Verordening (EU) 2024/1991 rusten op de lidstaten. Zij moeten herstelplannen en maatregelen ontwikkelen om de Europese natuurhersteldoelstellingen te realiseren. De verordening bevat geen algemene verplichting voor iedere onderneming om zelf een biodiversiteitsproject uit te voeren, bomen te planten, een poel aan te leggen of een biodiversiteitsorganisatie te financieren.

Lidstaten

  • → bindende natuurhersteldoelstellingen
  • → nationale herstelplannen
  • → concrete herstelmaatregelen

versus

Ondernemingen

  • → geen algemene investeringsplicht uit deze verordening
  • → biodiversiteit kan wel relevant worden via andere regelgeving, vergunningen, rapportering en zakelijke relaties
  • → vrijwillige biodiversiteitsactie blijft mogelijk

Rechtsbron: Verordening (EU) 2024/1991 betreffende natuurherstel

Hoe bereikt biodiversiteit dan wel de onderneming?

  1. 01

    EU natuur- en biodiversiteitsbeleid

    Het bredere Europese kader.

  2. 02

    CSRD / ESRS E4

    Biodiversiteit kan een materieel rapporteringsthema zijn.

  3. 03

    CSDDD

    Negatieve milieueffecten kunnen binnen de due diligence vallen.

  4. 04

    EU Taxonomy

    Bescherming en herstel van biodiversiteit en ecosystemen is een Europees milieudoel.

  5. 05

    EUDR / sectorale regels

    Bepaalde producten en activiteiten krijgen specifieke verplichtingen.

  6. 06

    Waardeketen

    Klanten en opdrachtgevers kunnen duurzaamheidsinformatie vragen.

  7. 07

    Vrijwillige actie

    Ondernemingen kunnen eigen duurzaamheidsambities concreet maken.

  8. 08

    KURBI

    Lokale biodiversiteitsactie op het terrein.

Waardeketen

Niet rechtstreeks verplicht? ESG kan u toch bereiken via uw klanten.

Een onderneming kan buiten de rechtstreekse CSRD- of CSDDD-drempels vallen en toch met duurzaamheidsvragen worden geconfronteerd. Grotere ondernemingen kunnen voor hun eigen beleid en wettelijke verplichtingen informatie nodig hebben van leveranciers en andere zakenpartners.

Tegelijk stelt de Europese wetgever grenzen aan wat voor CSRD-doeleinden van kleinere ondernemingen in de waardeketen kan worden verlangd: de zogenaamde value chain cap voor ondernemingen tot 1.000 werknemers, gekoppeld aan de toepasselijke vrijwillige duurzaamheidsstandaard.

Geen rechtstreekse rapporteringsplicht betekent dus niet noodzakelijk dat klanten nooit naar duurzaamheidsinformatie zullen vragen.

Rechtsbron: Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/1560, voor zover toepasselijk

  • Energiegebruik
  • CO₂-informatie
  • Milieu-impact
  • Gebruikte grondstoffen
  • Arbeidsomstandigheden
  • Mensenrechten
  • Duurzaamheidsbeleid
  • Biodiversiteit
  • Concrete duurzaamheidsmaatregelen

Eerste indicatie

Waarom is duurzaamheid relevant voor mijn onderneming?

Vraag 1 van 6

Heeft uw onderneming meer dan 1.000 werknemers én meer dan €450 miljoen netto-omzet?

Deze tool geeft uitsluitend een eerste algemene indicatie en vormt geen juridische beoordeling van de toepasselijke verplichtingen.

Hoogstamfruitbomen in volle bloesem met bloemrijk gras en wandelende medewerkers

Van duurzaamheidsambitie naar biodiversiteit op het terrein

Wetgeving is slechts één reden om werk te maken van duurzaamheid. Klanten kunnen ernaar vragen. Financiers of opdrachtgevers kunnen er belang aan hechten. Of uw onderneming wil eenvoudig zelf concrete lokale impact realiseren. KURBI helpt ondernemingen om die ambitie om te zetten in tastbare biodiversiteitsprojecten.

Geen abstracte ESG-belofte. Concrete actie op het terrein.

Hoe KURBI impact zichtbaar maakt

  1. 1

    Actie

    Wat doen we?

    Welke concrete biodiversiteitsactie wordt uitgevoerd?

  2. 2

    Locatie

    Waar gebeurt het?

    Waar wordt de actie gerealiseerd?

  3. 3

    Bijdrage

    Wie maakt het mogelijk?

    Welke bijdrage levert de onderneming?

  4. 4

    Beoogde impact

    Wat willen we bereiken?

    Welke concrete ecologische doelstelling wordt nagestreefd?

We spreken bewust van beoogde impact zolang die niet daadwerkelijk gemeten is.

Wat KURBI wel en niet doet

KURBI wel

  • concrete lokale biodiversiteitsactie mogelijk maken
  • projecten zichtbaar maken
  • bijdragen van ondernemingen koppelen aan concrete projecten
  • duurzaamheidsambitie vertalen naar uitvoering
  • waar mogelijk de beoogde impact documenteren

KURBI niet

  • automatisch CSRD-compliance leveren
  • garanderen dat een project Taxonomy-aligned is
  • juridisch garanderen dat ESG-verplichtingen zijn vervuld
  • beweren dat iedere onderneming verplicht in biodiversiteit moet investeren
  • ongefundeerde milieu- of impactclaims maken
Verwilderde hoek met takkenhoop, brandnetels en ruigte

Van idee tot impact.

Of uw onderneming nu wordt geconfronteerd met duurzaamheidsregelgeving, vragen vanuit haar waardeketen of eenvoudigweg zelf iets concreets wil bijdragen aan haar omgeving: KURBI maakt lokale biodiversiteitsactie mogelijk.

Start lokaal. Maak impact zichtbaar.

Juridische informatie

Deze pagina bevat algemene informatie en vormt geen juridisch advies. De toepasselijke duurzaamheids-, rapporterings-, milieu- en due-diligenceverplichtingen hangen onder meer af van de omvang, groepsstructuur, sector, activiteiten, vestigingsplaats, energiegebruik en producten van een onderneming en kunnen wijzigen. Deelname aan een KURBI-project houdt op zichzelf geen garantie in dat aan een specifieke wettelijke rapporterings-, due-diligence-, Taxonomy-, energie-, milieu- of andere duurzaamheidsverplichting wordt voldaan.