De Doornikse Kriel

Een zeldzaam Belgisch ras met een verrassend rijke geschiedenis

Klein van gestalte, levendig van karakter en onmiddellijk herkenbaar aan haar driekleurige verenkleed.

De Doornikse Kriel is veel meer dan een sierkip.

Het ras ontstond in de streek rond Doornik en maakt deel uit van het Belgische landbouwkundige erfgoed. Het werd vroeger gehouden op boerderijen, maar ook door binnenschippers die op beperkte ruimte behoefte hadden aan kleine, sterke en zelfredzame dieren.

Vandaag komt het ras nog slechts beperkt voor.

KURBI wil helpen voorkomen dat dit bijzondere stukje levende geschiedenis uit ons landschap verdwijnt.

Een ras uit de streek van Doornik

De Doornikse Kriel ontstond op het einde van de negentiende eeuw in de omgeving van Doornik. Het ras stond oorspronkelijk bekend als de “Mille fleurs du Tournaisis”, een verwijzing naar zijn opvallende driekleurige en bont getekende verenkleed.

Door haar kleine formaat en veelzijdigheid werd de Doornikse Kriel voornamelijk gehouden als sierkip, legras en broedhen.

Het ras werd gewaardeerd om zijn gehardheid, levendige karakter en beperkte behoefte aan voedsel en ruimte.

Waarom spreekt men over de “schipperskip”?

De Doornikse Kriel wordt soms de schipperskip genoemd.

Vroeger namen binnenschippers deze kleine kippen mee aan boord. Door hun beperkte formaat konden de dieren relatief gemakkelijk op een schip worden gehouden. Zij leverden verse eieren tijdens lange reizen en pasten beter in de beperkte beschikbare ruimte dan grote kippenrassen.

De bijnaam vertelt dus een bijzonder verhaal over het dagelijkse leven en de economische realiteit van vroegere generaties.

De Doornikse Kriel verbindt landbouwgeschiedenis daardoor ook met het Belgische binnenvaartverleden.

Hoe herkent u de Doornikse Kriel?

De bekendste Doornikse Kriel heeft een opvallend driekleurig bont verenkleed.

Het ras wordt doorgaans omschreven als klein en sierlijk; levendig en temperamentvol; gehard; actief; en behoorlijk goed in staat om te vliegen. De dieren zijn nieuwsgierig en beweeglijk.

De hennen kunnen ongeveer 180 witte eieren per jaar leggen, met een gemiddeld gewicht van circa 38 gram. Zij staan bovendien bekend als goede broedsters die hun kuikens zorgvuldig kunnen verzorgen.

Waarom verdient dit ras bescherming?

Moderne landbouw en commerciële pluimveehouderij zijn sterk gericht op een beperkt aantal hoogproductieve rassen.

Traditionele rassen zoals de Doornikse Kriel hebben daardoor steeds minder een plaats binnen de reguliere landbouwproductie. Wanneer het aantal fokdieren te klein wordt, dreigt niet alleen een ras te verdwijnen, maar ook de genetische diversiteit en de kennis die ermee verbonden zijn.

Het behoud van de Doornikse Kriel draagt bij aan de bescherming van Belgisch landbouwkundig erfgoed; genetische diversiteit bij neerhofdieren; het bewaren van traditionele kenmerken; ondersteuning van kleinschalige fok; en de zichtbaarheid van historische landbouwrassen.

KURBI wil dat erfgoed niet uitsluitend in archieven of oude boeken bewaren. Wij willen het opnieuw zichtbaar maken in het landschap.

Zichtbaar langs het landschap

Een belangrijk onderdeel van KURBI is dat biodiversiteit en landbouwkundig erfgoed zichtbaar worden voor wandelaars en bezoekers.

De Doornikse Krielen kunnen daarom worden gehouden op een daarvoor geschikte locatie nabij een wandelroute. Bezoekers de dieren observeren en via een infobord of QR-code meer leren over het ras.

Zo ontstaat een tastbare verbinding tussen dierenwelzijn, landbouwgeschiedenis en lokale landschapsbeleving.

Wat maakt uw partnerschap mogelijk?

Voor € 1.000 exclusief btw per jaar ondersteunt uw onderneming gedurende één jaar het onderhoud van een toom van Doornikse Krielen.

Uw bijdrage helpt onder meer bij de financiering van aangepaste huisvesting; veilige omheining; dagelijkse voeding; strooisel en onderhoud; vers drinkwater; dagelijkse verzorging; bescherming tegen roofdieren; veterinaire opvolging indien nodig; onderhoud van de uitloop; informatie en signalisatie.

De bijdrage dient dus niet alleen om de dieren aan te kopen. Zij ondersteunt vooral de dagelijkse zorg en het duurzame behoud van het ras.

Welke meerwaarde creëert dit project?

Voor het ras: Een zichtbare en goed verzorgde populatie helpt het ras bekend te houden en vergroot de belangstelling voor zijn behoud.

Voor bezoekers: De dieren vertellen een toegankelijk verhaal over Belgische landbouwgeschiedenis en levend erfgoed.

Voor ondernemingen: Het partnerschap biedt een lokaal, onderscheidend en bijzonder herkenbaar duurzaamheidsproject.

Voor de lokale omgeving: Het project verrijkt de landschapsbeleving en verbindt het landelijke karakter van de gemeente met breder Belgisch erfgoed.

Voor toekomstige generaties: Het behoud van traditionele rassen voorkomt dat waardevolle genetische en culturele diversiteit verloren gaat.

Wat communiceert uw onderneming?

Een partner kan feitelijk communiceren dat zij gedurende één jaar bijdraagt aan het onderhoud van een toom Doornikse Krielen; de bescherming en bekendmaking van een traditioneel Belgisch kippenras; dierenwelzijn; en de zichtbaarheid van Belgisch landbouwkundig erfgoed in het lokale landschap.

KURBI stelt het project niet voor als natuurcompensatie of als bewijs dat een onderneming volledig duurzaam is.

Het gaat om een concrete, controleerbare en lokaal verankerde bijdrage aan het behoud van een bijzonder ras.

Veelgestelde vragen

Is de Doornikse Kriel werkelijk een Belgisch ras?: Ja. Het ras ontstond op het einde van de negentiende eeuw in de omgeving van Doornik en is nauw verbonden met de landbouwgeschiedenis van die streek.

Waarom wordt zij de schipperskip genoemd?: De kleine en zelfredzame kippen werden vroeger door binnenschippers aan boord gehouden. Zij namen weinig ruimte in en zorgden tijdens lange reizen voor verse eieren.

Worden de dieren gebruikt voor commerciële eierproductie?: Neen. Binnen KURBI ligt de nadruk op dierenwelzijn, rasbehoud en zichtbaarheid van het erfgoed. De eventuele eierproductie is bijkomstig.

Kunnen de dieren vrij rondlopen?: De dieren krijgen voldoende uitloop binnen een veilige, aangepaste en tegen roofdieren beschermde omgeving.

Uit hoeveel dieren bestaat de toom?: Een toom bevat bij ons gemiddeld tien dieren De precieze samenstelling wordt afgestemd op dierenwelzijn en een evenwichtige groepsdynamiek.

Zijn er enkel Doornikse krielen?: We laten geregeld ook andere krielrassen tussen de dieren lopen, waardoor de onderscheidende kenmerken van de Doornikse kriel duidelijker vergelijkbaar zijn.

Een stukje België dat blijft leven

De Doornikse Kriel vertelt een verhaal dat gemakkelijk verloren kan gaan. Een verhaal over boerderijen. Over binnenschepen. Over kleine dieren die generaties lang deel uitmaakten van het dagelijkse leven.

Door dit ras een zichtbare en goed verzorgde plaats te geven, wil KURBI meer doen dan kippen houden. Wij willen een stukje levende geschiedenis bewaren. Niet achter glas. Maar tussen het gras, in het landschap en dicht bij de mensen.

Ondersteun de Doornikse Krielen van KURBI

Help gedurende één jaar de verzorging en bescherming van tien Doornikse Krielen in een geschikte lokale omgeving mogelijk te maken. € 1.000 exclusief btw per jaar